Tín dụng chính sách xã hội: Từ điểm giao dịch đến hiệu quả trong từng nông hộ

*Đưa nguồn vốn ưu đãi đến gần người dân

Tại xã Tà Lài, tín dụng chính sách xã hội là một trong những kênh hỗ trợ người dân tiếp cận nguồn vốn ưu đãi để phát triển sản xuất, tạo việc làm và cải thiện đời sống. Thông qua các chương trình cho vay của Ngân hàng Chính sách xã hội (NHCSXH), người dân thuộc đối tượng thụ hưởng có cơ hội tiếp cận nguồn vốn phục vụ nhiều nhu cầu thiết thực như tạo việc làm, duy trì và mở rộng việc làm; đầu tư sản xuất, kinh doanh; hỗ trợ học sinh, sinh viên có hoàn cảnh khó khăn; xây dựng, cải tạo công trình nước sạch và vệ sinh môi trường nông thôn cùng các chương trình tín dụng chính sách khác theo quy định.

Để đồng vốn ưu đãi phát huy hiệu quả, công tác cho vay được gắn với nhu cầu thực tế của người dân. Việc bình xét hộ vay được thực hiện công khai thông qua các Tổ tiết kiệm và vay vốn, với sự tham gia của các tổ chức chính trị – xã hội nhận ủy thác và chính quyền địa phương theo quy định. Sau giải ngân, việc kiểm tra, giám sát sử dụng vốn giúp kịp thời nắm bắt tình hình, hướng dẫn hộ vay sử dụng vốn đúng mục đích, hạn chế rủi ro và nâng cao hiệu quả đầu tư.

Các phiên giao dịch định kỳ tại điểm giao dịch xã cũng tạo điều kiện thuận lợi để người dân thực hiện các thủ tục vay vốn, trả nợ, nộp lãi và gửi tiết kiệm. Việc công khai thông tin theo quy định góp phần bảo đảm tính minh bạch, tạo điều kiện để địa phương, các tổ chức nhận ủy thác và người dân cùng giám sát quá trình triển khai chính sách.

Tại xã Tà Lài, tính đến 30/9/2026, tổng dư nợ tín dụng chính sách đạt 147.905 triệu đồng, với 2.722 hộ còn dư nợ, thuộc 11 chương trình tín dụng đang triển khai. Trong 9 tháng đầu năm 2026, có 577 lượt hộ được vay vốn với tổng số tiền giải ngân 33.847 triệu đồng.

Những con số này phản ánh quy mô nguồn lực tín dụng chính sách được đưa đến địa bàn, đồng thời là cơ sở để đánh giá mức độ tiếp cận vốn của người dân. Tuy nhiên, hiệu quả của nguồn vốn không chỉ được xác định bằng số tiền giải ngân hay số hộ được vay, mà còn cần được nhìn nhận qua kết quả sử dụng vốn, khả năng tạo thu nhập, duy trì việc làm và cải thiện đời sống của từng hộ gia đình sau vay.

*Từ khoản vay đến hiệu quả trong từng nông hộ

Hiệu quả của tín dụng chính sách không chỉ thể hiện qua số vốn giải ngân hay số hộ được vay, mà quan trọng hơn là những thay đổi trong phương thức sản xuất, thu nhập và đời sống của người dân. Đối với hộ sản xuất nông nghiệp, nguồn vốn vay có thể giúp bổ sung chi phí đầu tư cây giống, con giống, phân bón, thức ăn chăn nuôi, cải tạo đất hoặc mua sắm phương tiện, thiết bị phục vụ sản xuất. Đối với hộ kinh doanh nhỏ, vốn vay có thể hỗ trợ bổ sung hàng hóa, công cụ lao động hoặc mở rộng quy mô hoạt động khi phương án đầu tư đáp ứng điều kiện của chương trình tín dụng.

Tuy nhiên, để khoản vay thực sự phát huy hiệu quả, việc lựa chọn phương án sản xuất phải xuất phát từ điều kiện lao động, kinh nghiệm, diện tích đất sản xuất, khả năng tiêu thụ sản phẩm và năng lực quản lý tài chính của từng hộ. Sử dụng vốn có kế hoạch, tính toán chi phí đầu vào, đầu ra và dự phòng những rủi ro có thể phát sinh sẽ giúp người vay chủ động hơn trong quá trình đầu tư, hạn chế tình trạng sử dụng vốn dàn trải hoặc đầu tư vượt quá khả năng.

Thực tế tại địa phương, hộ ông Y Đức Tú ngụ tại ấp 5, xã Tà Lài là một trường hợp có thể minh họa cho quá trình sử dụng vốn tín dụng chính sách để phát triển kinh tế gia đình. Trước đây, gia đình có khoảng 1 ha đất trồng điều nhưng hiệu quả kinh tế còn hạn chế. Từ nguồn vốn vay thuộc chương trình Hỗ trợ tạo việc làm duy trì và mở rộng việc làm, với số tiền 75.000.000 đồng vào đầu năm 2026, gia đình đã mạnh dạn đầu tư chăm sóc vườn trồng sầu riêng.

Sau gần năm chăm sóc, vườn sầu riêng phát triển tốt, sản lượng hiện đạt khoảng 20 tấn mỗi năm. So với cây điều trước đây, mô hình này mở ra triển vọng nâng cao thu nhập, tạo điều kiện để gia đình phát triển kinh tế ổn định hơn. Theo thông tin của hộ vay, thu nhập trước khi chuyển đổi đạt khoảng 100.000.000 đồng/năm; doanh thu từ sầu riêng hiện đạt 500.000.000 đồng/năm, lợi nhuận sau khi trừ chi phí khoảng 250.000.000 đồng/năm. 

Từ trường hợp trên, có thể thấy hiệu quả của tín dụng chính sách cần được đánh giá bằng những chuyển biến cụ thể trong đời sống người vay, thay vì chỉ dừng lại ở việc hoàn thành thủ tục cho vay. Một mô hình sử dụng vốn hiệu quả không nhất thiết phải có quy mô lớn, mà quan trọng là phù hợp với điều kiện gia đình, duy trì được hoạt động sản xuất, tạo nguồn thu ổn định và bảo đảm khả năng hoàn trả vốn.

Bên cạnh hỗ trợ phát triển sản xuất, các chương trình tín dụng chính sách còn góp phần giải quyết những nhu cầu an sinh thiết yếu. Nguồn vốn hỗ trợ học sinh, sinh viên có hoàn cảnh khó khăn giúp gia đình có thêm điều kiện trang trải chi phí học tập; chương trình cho vay nước sạch và vệ sinh môi trường nông thôn hỗ trợ cải thiện điều kiện sinh hoạt; các chương trình hỗ trợ tạo việc làm góp phần mở rộng cơ hội việc làm cho người lao động. Mỗi chương trình có mục tiêu riêng, nhưng đều hướng đến việc tháo gỡ khó khăn về nguồn lực tài chính cho các đối tượng thụ hưởng.

Trong năm 2026, nguồn vốn tín dụng chính sách trên địa bàn đã góp phần 159 lao động được hỗ trợ tạo việc làm,35 học sinh, sinh viên được tiếp cận vốn vay. Đây là những kết quả cần tiếp tục được theo dõi, đánh giá để làm rõ đóng góp của tín dụng chính sách đối với phát triển kinh tế và bảo đảm an sinh xã hội tại địa phương.